Moderne Slavernij
Bruchem, 24-06-2011
Ik vraag me bij tijd
en wijle af wat er veranderd is in de wereld sinds de afschaffing van de
slavernij. Zolang als de mens bestaat, en haar geschiedenis schrijft, kennen we
onderdrukking en onvrijheid. En iedere keer is er een maatschappelijke beweging
die wat aan die menselijke onrechtvaardigheden willen doen. Helaas doemt iedere
keer weer een nieuwe vorm op van onvrijwillige dienstverlening waar iemand
behandeld wordt alsof hij het eigendom van een ander is.
Historici beschouwen slavernij als de bestaansgrond voor religies. De slaven
werden lid van een religieuze gemeenschap die hen beschermde tegen de
onderdrukking van andere geloofsgenoten. If you can't fight them, join them
moeten ze toen al gedacht hebben.
Ook de Franse revolutie was geboren uit de toenemende weerstand van de
bourgoisie tegen de onderdrukking van de Lodewijken. Napoleon was de eerste
staatsman en schafte het feodale systeem af met een fatsoenlijk stuk wetgeving
voor de rechten van de mens en die van de burgers.
De vrouw is volgens de wet amper 100 jaar onder het juk van de man. Alhoewel ik
grote twijfels heb bij dit geschiedkundig feit. In de vele gezinnen die ik ken
zwaait kenau er de scepter, dat zal vroeger niet anders zijn geweest.
Ondanks alle democratische processen blijven er verlichte despoten geboren
worden. De mensheid blijft hardnekkig in haar drang naar onderdrukking,
controle en misbruik van de medemens. Ook nu leven we in een tijd waar slechts
weinigen het lot van velen bepalen.
Het zijn de hoge heren, die we vaak in de publiciteit zien. U kent ze wel. Het
gaat over hun bescheiden inkomen is of over hun aanhoudende respect voor de
mededingeswetgeving of over de krachtige beheersing die ze hebben over hun
sexuele driften. Kortom ze zijn van onbesproken gedrag.
Hoe komen ze nu zover zult u denken. Ze hebben gestudeerd! Zowel de klerikalen
als de politici hebben het geschiedenisboek ter hand genomen en grondig
bestudeerd hoe in vroeger eeuwen het toch mogelijk was dat de machtige koningen
via hun vazallen en leenheren en drosten in staat waren om nagenoeg de
volledige opbrengst van de hardwerkende boeren op te eisen .
En ervoor te zorgen, dat deze boeren bleven doorgaan in dit onnatuurlijke
keurslijf. Continuiteit het dat nu. De sleutel was verdeel en heers. Iedere handlanger
had recht op een gedeelte van de opbrengst van de oogst. Het relatienetwerk van
leenheren en drosten zorgde ervoor, dat de centjes netjes binnen kwamen. De
eerste serviceclubs waren geboren.
In de praktijk kwam het er op neer dat de boeren amper te eten hadden en niet
in staat waren gedurende hun leven hun gecreerde armoe te ontstijgen. Horig en
lijfseigenen zouden ze blijven. De kerk moest hen moreel ondersteunen in hun
lijden. Het hiernamaals moest de aardse pijn verzachten. Goed concept niet?
Met deze historische kennis in de hand en een leger juristen zochten voornoemde
onvervangbare topmanagers met torenhoge beloningen naar een soortgelijk aan de
tijd aangepast systeem dat de wetgeving van nu zou doorstaan. De nieuwe naam
voor leenheerschap werd Franchising.
Franchisegever worden we dachten de gladde alen. Wij geven de kennis, die we
ooit van de ondernemer zelf afgepikt hebben, en noemen dat ons concept. In ruil
daarvoor eisen wij volledige gehoorzaamheid, of het nu over de prijs is, de
manier van werken, tot in detail willen de full control over die stumperds. En
wij bepalen de wurggraad van de contracten.
Onze lijfseigenen noemen we franchisenemer, dat klinkt lekker vrijwillig, dan
lijkt het of ze er zelf voor kiezen. Met een dik beloofde toekomstige boterham
en een goed verhaal hapt iedereen, niet toch? Wanneer ze eenmaal binnen zijn
knijpen we ze uit. Laten we het maar hard franchise noemen zegt de grootste
hardzak in het gezelschap. Dit om de medogenloosheid van het concept te
benadrukken.
Waarom schrijf ik nu dit verhaal, denkt u, de praktijk is toch anders! Nalezing
van de faillisementberichten heeft me wakker gemaakt. Ook de steeds meer magere
gezichten van de eens door onze Koninklijke zo gevierde franchisepioniers in de
markt doet bevroeden dat het anders is. Banken zijn kritischer naar
franchisenemers in onze branche dan naar zelfstandigr ondernemers. Kortom, het
wordt tijd dat er een harde bezem door dit concept gehaald wordt.
Vrij ondernemerschap heeft altijd bewezen het best te werken voor ondernemers
en maatschappij. Innovatie en diversiteit houden sectoren in stand. Ik heb een
verzoek aan al die grote multinationals die maatschappelijk verantwoord
ondernemen hoog in het vaandel dragen. Laten ze de moderne slavernij maar eens
echt afschaffen.
Met vriendelijke groet,
Clemens van Hulten
eigenaar/directeur De Lucht Tankstations